Marża a narzut – czym się różnią?

Podczas ustalania strategii cenowej, zarówno sklepy internetowe, jak i producenci zazwyczaj biorą pod uwagę docelowy lub minimalny poziom marży. Dla producentów punktem odniesienia są wtedy poniesione koszty produkcji, dla sklepu internetowego – cena zakupu. E-sklepy korzystające z automatycznego zarządzania cenami (dynamic pricing), często stosują pewien poziom marży jako warunek graniczny – ceny zmieniają się automatycznie, ale tylko w zakresie, którego dolna granica jest wyznaczana właśnie przez minimalny poziom marży czy narzutu. Czym jednak różnią się od siebie te dwa pojęcia, co to jest marża sklepu i jak obliczyć narzut zysku?

Czym jest marża?

Marża to różnica między ceną sprzedaży a kosztem zakupu lub wytworzenia produktu, stanowiąca podstawowy wskaźnik rentowności w handlu i produkcji. Może być wyrażona jako wartość nominalna (marża kwotowa) lub procent ceny sprzedaży. Wyróżnia się kilka rodzajów marży, m.in.:

• Marża brutto – różnica między przychodami ze sprzedaży a kosztami bezpośrednimi związanymi z produkcją lub zakupem towarów.
• Marża netto – uwzględnia dodatkowe koszty operacyjne, podatki i inne wydatki, pokazując rzeczywisty zysk przedsiębiorstwa.
• Marża handlowa – stosowana w sprzedaży detalicznej i hurtowej, określa różnicę między ceną zakupu a ceną sprzedaży towaru.

Marża odgrywa kluczową rolę w strategii cenowej firm, wpływając na konkurencyjność, rentowność oraz zdolność do inwestowania i rozwoju.

Co to jest narzut?

Narzut to kwota lub procent, o który przedsiębiorca zwiększa koszt zakupu lub wytworzenia produktu w celu ustalenia ceny sprzedaży i osiągnięcia zysku. Stanowi kluczowy element strategii cenowej firm, zwłaszcza w handlu i produkcji. Narzut pozwala pokryć nie tylko koszty związane bezpośrednio z zakupem lub wytworzeniem towaru. Obrazuje również wysokość kosztów pośrednich, określa wydatki operacyjne, takie jak koszty magazynowania, transportu, marketingu czy wynagrodzenia pracowników. Narzut procentowy to wartość wyrażona w procentach, o jaką zwiększa się koszt zakupu lub wytworzenia produktu w celu ustalenia ceny sprzedaży i osiągnięcia zysku.

W przeciwieństwie do marży, która określa stosunek zysku do ceny sprzedaży, narzut (kwotowy lub procentowy) określa stopień podwyższenia kosztu początkowego produktu. Wysokość narzutu zależy od wielu czynników, takich jak branża, konkurencja na rynku, popyt na dany produkt czy strategia cenowa firmy. Narzut jest szeroko stosowany w biznesie, a jego odpowiednie ustalenie ma kluczowe znaczenie dla rentowności przedsiębiorstwa.

Czym różni się marża od narzutu?

Zarówno marża, jak i narzut cenowy są istotnymi wskaźnikami informującymi o tym, ile przedsiębiorstwo zarabia na danym produkcie. Oba te parametry obliczane są najczęściej w procentach, co nazywamy marżą procentową lub narzutem procentowym. Pomimo tego, że marża i narzut wskazują na zyskowność produktu, różnią się one od siebie w sposobie obliczania oraz punktem odniesienia, który jest brany pod uwagę przy obliczeniach.

Marża to stosunek zysku do ceny sprzedaży i pozwala na ocenę, jaką część ceny sprzedaży stanowi zysk. W obliczaniu marży, w mianowniku znajduje się cena sprzedaży, a więc ostateczna kwota, jaką klient płaci za produkt. Na przykład, jeśli cena sprzedaży produktu wynosi 100 zł, a koszt jego produkcji to 60 zł, marża wyniesie 40 zł, co stanowi 40% ceny sprzedaży. Marża netto uwzględnia wszystkie koszty poniesione przez firmę, a jej obliczanie jest kluczowe do zarządzania rentownością w kontekście ceny końcowej produktu.

Z kolei narzut wskazuje, ile należy doliczyć do jednostkowego kosztu produkcji lub zakupu, aby uzyskać pożądaną cenę sprzedaży. W tym przypadku mianownikiem jest jednostkowy koszt produkcji (w przypadku producenta) lub cena zakupu (w przypadku sklepu). Narzut ma kluczowe znaczenie, gdy chodzi o ustalanie ceny sprzedaży w oparciu o koszty poniesione na produkcję lub zakup towaru. Obliczając narzut, można łatwo określić, jaki procent ceny sprzedaży stanowi dodatek do kosztów produkcji. Na przykład, jeśli koszt produkcji produktu wynosi 100 zł, a narzut wynosi 50%, cena sprzedaży będzie wynosiła 150 zł.

Różnice między marżą a narzutem mają kluczowe konsekwencje, zwłaszcza w kontekście ustalania cen poszczególnych produktów. Mylenie tych pojęć może prowadzić do błędnych decyzji, które wpłyną na zysk ze sprzedaży. Jeśli przedsiębiorca pomyliłby marżę z narzutem, mógłby ustalić cenę sprzedaży, która nie pokrywałaby kosztów produkcji, a co za tym idzie – prowadziłoby to do strat. Warto w tym celu korzystać z kalkulatorów marży i narzutu, które pozwalają na precyzyjne obliczenia i lepsze zarządzanie tymi wskaźnikami. Obliczanie marży i narzutu jest więc niezbędne do efektywnego zarządzania cenami oraz do podejmowania odpowiednich decyzji handlowych. Rozumienie tych pojęć i różnic między nimi, w tym uwzględnianie marży netto oraz kosztów produkcji lub zakupu, pozwala na wyznaczenie właściwych cen sprzedaży, które zapewnią odpowiednią rentowność przedsiębiorstwa.

Obliczanie marży i narzutu – wzory 

To, jak naliczać marżę, a jak narzut i czym w ogóle są oba wskaźniki, najprościej zrozumieć, patrząc na różnicę we wzorach:

Jak widać, mimo że liczenie marży i narzutu jest bardzo podobne, wzory różnią się od siebie, a pomyłka może mieć znaczące skutki. Najprościej zobrazować to przykładem.

Jak obliczyć marżę procentową i narzut? Przykład

Sklep z branży zdrowia i urody kupuje od producenta szampon w cenie 10 zł. Przy ustalaniu polityki cenowej postanowiono, że marża wynosi nie mniej niż 20%. Jak policzyć marżę, aby ustalić minimalną opłacalną cenę sprzedaży szamponu?

(x – 10) / x = 0,2

x-10 = 0,2x

x = 12,5 zł

Zatem minimalna cena, w jakiej sklep powinien sprzedawać szampon, wynosi 12,5 zł.

Konsekwencje mylenia marży z narzutem

Co by się stało, gdyby pracownik odpowiadający za ustalanie cen pomylił marżę z narzutem?

Wtedy mógłby ustawić cenę na poziomie odpowiadającemu narzutowi w wysokości 20%, a nie marży na poziomie 20%. Cena wyniosłaby wtedy:

(x – 10) / 10 = 0,2

x = 12 zł

Cena minimalna (ustalona np. jako dolna granica w regule przy korzystaniu z automatycznego ustalania cen) byłaby zatem o 50 groszy niższa. Przy sprzedaży 10k SKU oznaczałoby to różnicę w zysku na poziomie 5000 zł. Widać wyraźnie, że mylenie marży i narzutu może prowadzić do utraty zysków.

Przeczytaj również: Ceny konkurencji jako podstawa budowania skutecznego e-commerce

Po co liczyć marżę i narzut?

W jakich sytuacjach obliczanie marży i narzutu jest kluczowe przy ustalaniu cen produktów lub usług? Po pierwsze, są to podstawowe wskaźniki, które pokazują zyskowność, pomagając w określeniu, które produkty lub kategorie generują najwyższe wartości sprzedaży. Dzięki nim podejmuje się decyzje dotyczące asortymentu i strategii promocyjnych.
Skuteczna segmentacja rynku według grup klientów i kategorii produktowych pozwala jeszcze precyzyjniej dopasować politykę marżową do specyfiki poszczególnych segmentów.

Po drugie, znajomość poziomu marży i narzutu jest pomocna w negocjacjach handlowych z producentami. Jeśli marża jest zbyt niska, a konkurencja nie pozwala na jej podniesienie, można rozmawiać o poprawie warunków handlowych.

Po trzecie, wiedza na temat aktualnego oraz docelowego poziomu marży umożliwia efektywne planowanie promocji. Marża wskazuje na dopuszczalne „widełki”, w ramach których ceny produktów mogą być elastycznie korygowane, nie przekraczając założonego zysku.

Warto zrozumieć, czym różni się marża od narzutu. Marża to stosunek zysku do ceny sprzedaży, natomiast narzut pokazuje, ile należy doliczyć do kosztu produkcji, aby osiągnąć pożądaną cenę sprzedaży. Mylenie tych pojęć może prowadzić do błędnych decyzji w ustalaniu cen, co w konsekwencji może wpłynąć na rentowność firmy. Obliczanie marży i narzutu jest więc niezbędne do skutecznego zarządzania finansami, ustalania cen końcowych produktów, oraz optymalizacji działań sprzedażowych.

Marża i narzut a cena w sklepie internetowym

Ja skutecznie zarządzać marżą? Czy docelowy poziom marży (lub narzutu) powinien być podstawą do ustalania cen?

Jest to podejście charakterystyczne dla strategii “koszt-plus”, która ignoruje skłonność klientów do zapłaty oraz ceny konkurencji i jest uważana za przestarzałą (choć nadal często stosowaną przez niektóre przedsiębiorstwa).

Czy to oznacza, że sklepy powinny ignorować poziom marży oraz narzutu? Nie, takie podejście może prowadzić do błędnych posunięć np. nadmiernego zaniżania cen towarów lub usług. Są to kluczowe elementy przesądzające o poziomie ceny końcowej produktu, a więc zysku przedsiębiorstwa. Nie mogą jednak być jedynym czynnikiem branym pod uwagę – szczególnie w e-commerce, w którym ceny są wyjątkowo transparentne.

Aby dowiedzieć się o tym, jak wykorzystać narzędzie do monitoringu cen do ustalenia odpowiedniego poziomu cen, zachęcamy do pobrania naszego ebooka o zarządzaniu cenami w e-commerce! Pokazujemy w nim, jak przeanalizować ceny na rynku, by zmaksymalizować zyski w e-commerce przy zachowaniu odpowiedniej marży:

Przeczytaj również: Premium pricing w handlu elektronicznym: Kluczowe strategie i przykłady

Zalety znajomości różnicy pomiędzy marżą i narzutem w prowadzeniu e-commerce’u

Znajomość terminów funkcjonujących w gospodarce jest niezbędna do prawidłowego analizowania swojego biznesu i optymalizowania zysków. Dlatego dla właścicieli e-commerce’ów znajomość różnicy pomiędzy marżą a narzutem oraz umiejętność obliczenia obydwu wskaźników są jednymi z kluczowych, jakie powinny oni posiadać, ponieważ będą z nich płynąć kluczowe dla firmy korzyści. Jakie?

• Skuteczniejsze negocjacje z partnerami handlowymi. Będą wynikać nie tylko z możliwości lepszej analizy warunków, ale także z wizerunku eksperta, jaki uda się zbudować znając różnicę między marżą netto a narzutem.
• Wyciąganie właściwych wniosków ze sprzedaży. Brak umiejętności rozróżnienia marży i narzutu może skutkować tym, że właściciel sklepu internetowego nie będzie w stanie wygenerować właściwych informacji na temat polityki finansowej swojego biznesu, co może doprowadzić firmę do problemów z rentownością.
• Bardziej efektywne zarządzanie sprzedażą sprzedażą w kontekście polityki cenowej i działań promocyjnych. Cena w e-commerce jest jednym z kluczowych czynników, jakie decydują o zakupie bądź porzuceniu oferty. Dlatego inteligentne zarządzanie cenami może istotnie wpłynąć na wielkość sprzedaży i zysków.
• Skuteczniejsze wykorzystywanie danych, zbieranych przez narzędzia do monitoringu cen. Dzięki nim optymalizacja wysokości swoich ofert i reagowanie na ruchy konkurencji pozwolą realizować cele finansowe i sprzedażowe.
  Właściciele sklepów na Shoperze mogą skorzystać z dedykowanych integracji Shoper z narzędziami do monitorowania cen i zarządzania sprzedażą, które ułatwiają bieżącą kontrolę marż w czasie rzeczywistym.

Mylenie marży z narzutem może prowadzić do tego, że sprzedamy produkt w cenie zaniżonej. Wiesz już jak policzyć narzut i marżę tak, by koszt kształtował się na odpowiednim poziomie w stosunku do ceny sprzedaży. Dzięki temu możesz prognozować zyski i planować przyszłe inwestycje w rozwój.
Automatyzację kontroli marż i synchronizacji cen na wielu kanałach sprzedaży umożliwiają integracje BaseLinker z platformami marketplace i sklepami internetowymi, które aktualizują stany i ceny w czasie rzeczywistym.