Marża i narzut – co to jest i czym się różnią?

Share

Podczas ustalania strategii cenowej, zarówno sklepy internetowe, jak i producenci zazwyczaj biorą pod uwagę docelowy lub minimalny poziom marży. Dla producentów punktem odniesienia są wtedy poniesione koszty produkcji, dla sklepu internetowego – cena zakupu. E-sklepy korzystające z automatycznego zarządzania cenami (dynamic pricing), często stosują pewien poziom marży jako warunek graniczny – ceny zmieniają się automatycznie, ale tylko w zakresie, którego dolna granica jest wyznaczana właśnie przez minimalny poziom marży czy narzutu. Czym jednak różnią się od siebie te dwa pojęcia?

Marża a narzut 

Zarówno marża, jak i narzut informują o tym, ile przedsiębiorstwo zarabia na danym produkcie. Marżę i narzut podaje się zazwyczaj w procentach (mówimy wtedy o marży procentowej). Różnica między marżą a narzutem polega na tym, że stosują inne punkty odniesienia – w mianowniku podczas obliczeń znajdują się inne wartości. W przypadku marży jest to cena sprzedaży, a w przypadku narzutu – jednostkowy koszt produkcji (w przypadku producenta) lub cena zakupu (w przypadku sklepu). 

Marża a narzut – wzory 

Najprościej zrozumieć różnicę pomiędzy marżą a narzutem patrząc na różnicę we wzorach: 

marza-narzut-wzory

Jak widać, mimo że wzory są do siebie bardzo podobne, różnią się od siebie, a pomyłka może mieć znaczące skutki. Najprościej zobrazować to przykładem. 

Jak obliczyć marżę i narzut? Przykład

Sklep z branży zdrowia i urody kupuje od producenta szampon w cenie 10 zł. Przy ustalaniu polityki cenowej postanowiono, że marża powinna być nie niższa niż 20%. Oznacza to, że minimalną cenę, w której sklep powinien sprzedać szampon, można obliczyć za pomocą następującego wzoru:

(x – 10) / x = 0,2 

x-10 = 0,2x 

x = 12,5 zł

Zatem minimalna cena, w jakiej sklep powinien sprzedawać szampon, wynosi 12,5 zł. 

Co by się stało, gdyby pracownik odpowiadający za ustalanie cen pomylił marżę z narzutem? 

Wtedy mógłby ustawić cenę na poziomie odpowiadającemu narzutowi w wysokości 20%, a nie marży na poziomie 20%. Cena wyniosłaby wtedy: 

(x – 10) / 10 = 0,2

x = 12 zł

Cena minimalna (ustalona np. jako dolna granica w regule przy korzystaniu z automatycznego ustalania cen) byłaby zatem o 50 groszy niższa. Przy sprzedaży 10k SKU oznaczałoby to różnicę w zysku na poziomie 5000 zł. 

Po co liczyć marżę i narzut?

W jakich sytuacjach liczy się marżę oraz narzut?

Po pierwsze, są to podstawowe parametry mówiące o zyskowności. Służą więc do sprawdzenia, które produkty lub kategorie produktów przynoszą największy zysk dla sklepu. Jest to podstawa do późniejszych decyzji o asortymencie oraz promocji. 

Po drugie, świadomość poziomu marż i narzutu jest przydatna w trakcie negocjacji handlowych z producentem. Niski poziom marży i brak możliwości jej podniesienia przez zaciętą konkurencję może być podstawą do rozmów o bardziej korzystnych warunkach handlowych. 

Po trzecie, świadomość obecnego oraz docelowego poziomu marży umożliwia efektywne zaplanowanie akcji promocyjnych. Pokazuje bowiem dopuszczalne “widełki”, w ramach których ceny mogą się zmieniać. 

Marża i narzut a cena w sklepie internetowym

Czy docelowy poziom marży (lub narzutu) powinien być podstawą do ustalania cen? 

Jest to podejście charakterystyczne dla strategii “koszt-plus”, która ignoruje skłonność klientów do zapłaty oraz ceny konkurencji i jest uważana za przestarzałą (choć nadal często stosowaną przez niektóre przedsiębiorstwa). 

Czy to oznacza, że sklepy powinny ignorować poziom marży oraz narzutu? Nie. Są to kluczowe elementy przesądzające o poziomie zysku przedsiębiorstwa. Nie mogą jednak być jedynym czynnikiem branym pod uwagę – szczególnie w e-commerce, w którym ceny są wyjątkowo transparentne. 

Aby dowiedzieć się o tym, jak wykorzystać narzędzie do monitoringu cen do ustalenia odpowiedniego poziomu cen, zachęcamy do lektury artykułu: Czym jest narzędzie do śledzenia cen dla sklepów internetowych?, a także pobrania bezpłatnego ebooka o zarządzaniu cenami dostępnego na tej stronie.